Uw browser (Internet Explorer 11) is verouderd en wordt niet meer ondersteund. Hierdoor werkt deze website mogelijk niet juist. Installeer Google Chrome of update uw browser voor meer internetveiligheid en een beter weergave.

Zoeken

Voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag

Hoe voorkom je seksueel grensoverschrijdend gedrag?

Genderongelijkheid, schadelijke normen en opvattingen, machtsverschillen en gebrek aan kennis en vaardigheden zijn belangrijke oorzaken van seksuele grensoverschrijding. Aan deze oorzaken is wat te doen. Door in te zetten op preventie is veel seksueel grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Het is belangrijk om daar al vroeg mee te beginnen. Kennis en vaardigheden, respectvol gedrag en gelijkwaardigheid zijn al jong te leren en zijn niet alleen van belang voor het individu en zijn of haar ontwikkeling en (latere) relaties, maar beïnvloeden ook de cultuur. Preventie van (online)seksueel grensoverschrijdend gedrag kan op verschillende manieren gebeuren: door seksuele vorming, met campagnes en via deskundige professionals.

Seksuele vorming op school

Van belang is dat respectvolle omgang structureel en voldoende aandacht krijgt in de levens van jongeren. Dat begint met seksuele voorlichting in het basis- en middelbaar onderwijs en daarbuiten via online informatie (www.sense.info). Dit gaat niet alleen over de biologische en reproductieve kanten van seksualiteit, maar ook over consent, gendergelijkheid, weerbaarheid en verantwoordelijkheid. Hierdoor leren jongeren vanaf jonge leeftijd hun wensen en grenzen herkennen en aangeven en die van de ander te respecteren.

Meer over seksuele vorming

Wijs en weerbaar

Meisjes én jongens moeten weerbaar zijn als het gaat om het aangeven van hun wensen en grenzen en om bijvoorbeeld groepsdruk het hoofd te bieden. Voor jongeren die hier wat extra ondersteuning in kunnen gebruiken zijn er de wijs en weerbaar programma’s.

Bekijk onze wijs en weerbaar programma's voor jongeren

Betrek jongens bij preventie

Educate your son is een veel gehoorde slogan. En niks is minder waar, ook jongens hebben behoefte aan informatie en vaardigheden om op een positieve manier seksuele relaties aan te gaan. Praat met hen over wensen, grenzen en consent, over jezelf kunnen zijn en over omgaan met groepsdruk en stereotiepe gendernormen over mannelijkheid. Hiermee ondersteun je een gezonde seksuele ontwikkeling van jongens en draag je bij aan de preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Betrek jongens en mannen bij preventie

Bespreek wensen en grenzen en respectvolle omgang

Als zorgprofessional kun je een gezonde seksuele ontwikkeling ondersteunen door thema’s als consent, gendergelijkheid, gendernormen, diversiteit, weerbaarheid en verantwoordelijkheid te bespreken. Zo draag je bij aan een gezonde cultuur rondom seksualiteit en laat je zien dat seksualiteit normaal, waardevol en bespreekbaar is. Dit maakt mensen in een kwetsbare positie weerbaarder. Ook kun je ouders ondersteunen bij de seksuele opvoeding.

Tips voor een positief gesprek over wensen en grenzen

Doorbreek schadelijke stereotypes rond gender en seksualiteit

Genderstereotiepe opvattingen over gender en seksualiteit verhogen het risico op seksueel grensoverschrijdend gedrag. Zoals het idee dat verkrachting de eigen schuld is van een meisje als zij zich sexy en uitdagend kleedt. Of de dubbele moraal, waardoor meisjes die seksueel actief zijn als slet worden gezien en jongens als held. Ook het idee dat jongens altijd zin hebben en hun lustgevoelens niet kunnen beheersen, is een schadelijke mythe. Als professional kun je dit soort opvattingen doorbreken door ze te benoemen en aan de kaak te stellen en door hetzelfde gedrag bij jongens en meiden niet anders te beoordelen.

6 tips voor gendersensitief werken om geweld te voorkomen

Aandacht voor online seks

Geef jongeren een positieve boodschap mee in het gesprek over online seks, zoals sexting. Leg het accent op veilig sexten. Gelijkwaardigheid, vertrouwen en wederzijdse instemming zijn hierbij belangrijk. Benadruk ook het belang van respect en privacy. Het kan zijn dat je met jongeren werkt die over een grens gaan door zonder toestemming sexy beeldmateriaal te verspreiden. Ook als je het idee hebt dat er van kwade opzet geen sprake is, is het belangrijk dat er ingegrepen wordt om herhaling (en mogelijk escalatie) te voorkomen. Het is ook in het belang van het slachtoffer, dat zij of hij ziet dat het serieus wordt genomen.
Bekijk de Checklist Sexting en check hoe jij de kans op online seksuele grensoverschrijding kunt verminderen.

Aandacht voor online vormen van seksuele grensoverschrijding

Onbetwistbare norm: seksueel grensoverschrijdend gedrag is niet oké

Op de vraag of seksueel grensoverschrijdend gedrag oké is antwoorden verreweg de meeste mensen met nee. Toch zien we te vaak dat er niet wordt ingegrepen bij seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ook gebeurt het dat de plegers goedgepraat worden (een bekende is: zo zijn jongens nu eenmaal) en dat het slachtoffer de schuld krijgt (had je maar niet …). Hierdoor ontstaat de norm dat grensoverschrijdend gedrag in sommige gevallen er gewoon bij hoort. Van die norm moeten we af. Seksueel grensoverschrijdend gedrag is nooit oké en is altijd de schuld van de pleger.

Bekijk de jongerencampage Generatie Ja.. En?

Uitgelichte interventies voor jongeren

Ruim 1 op de 5 jongeren heeft te maken met geweld door een partner of ex. Vaak herkennen ze het gedrag niet als geweld, of weten ze niet wat ze ertegen kunnen doen. Werk jij met jongeren en wil jij partnergeweld helpen voorkomen? Met Happy2gether begeleid je jongeren naar gezonde en veilige relaties

Meer trainingen en materialen

Bekijk alle trainingen en materialen die je kunt inzetten om seksueel grensoverschrijdend gedrag onder jongeren te voorkomen.

Overzicht trainingen en materialen